Araçlara her noktada, her zaman ve aynı servis kalitesinde V2X iletişimi ile hizmet verilebilmesi ancak hücresel ağ servisleri ile sağlanabilecektir. 5G Otomotiv Birliği (5G Automotive Associati on) kurularak paydaşlar bir araya getirilmiş, V2X iletişim ve servislerinin, 5G ağları ve teknolojileri kapsamında 3GPP tarafından dikey teknoloji olarak standartlaştırma çalışmaları başlatılmıştır. Sürüm-14 adı verilen standartlaşma süreci ile V2X servislerinin verilmesi amaçlanmaktadır. Haziran 2017’de Sürüm-14 sona ermiş ve ürün geliştirme süreci başlamıştır. Bu nedenle, bu dikey teknoloji alanında ürün ve servisler geliştirmek hem ülkemiz hem de kuruluşlarımız için temel bir hedef olmalıdır. ESG SİSTEM, bu dikey sektörde verdiği servislere V2X kabiliyetini kazandırmak, milli V2X ürünlerine sahip olmak, gelecekte geliştireceğimiz yol ve yolcu güvenliğine ve sürüş konforuna yönelik V2X uygulamalarına hazır altyapı ile bu alandaki Ar-Ge birikimine sahip olmak üzere çalışmalar yapmaktadır. Türkiye’de ilk olarak, 5Galtyapısı ile uçtan uca bağlantıyı sağlayan bir ağ altyapısı oluşturularak, hem emniyete hem de trafik etkinliğine yönelik uygulamalar geliştirilecektir. Araç emniyeti, yolcu emniyeti ve trafik etkinliği- ne yönelik olarak Trafik Yönetim Sistemi (TYS) ve iletişim altyapısı tasarlanmaktadır. V2X iletişimi ve altyapısı ile araçlardan toplanan bilgiler, TYS’de analiz edilecek olup, olağan dışı ve acil durumlar sezilerek sınıflandırılacak, araçların ve yolcuların emniyeti için araçlara tekrar V2X iletişim altya- pısı üzerinden iletilecektir. Ayrıca, V2X iletişimini sağlayan radyo gömülü sistemlerin ve yazılımların yerelleştirilmesi gündemdedir. Şu ana kadar desteklenen projeler V2X uygulamalarının sürücülere daha güvenli ve verimli bir sürüş tecrübesi yaşattığını göstermiştir. Aşağıdaki proje başlıkları bunlara örnektir:

Kesişim Noktalarında Kaza Uyarı Sistemi

• Yol Hasar Uyarı Sistemi
• Acil Müdahale Araç Uyarı Sistemi
• Kaza Öncesi/Sonrası Uyarı Sistemi
• Elektronik Fren Uyarı Sistemi
• Yeşil Işık Optimum Hız Danışmanı
• Motosiklet Yaklaşma Uyarı Sistemi
• Kırmızı Işık İhlal Sistemi
• Trafik Yoğunluğu İkaz Sistemi

Sürücüsüz otonom araçlar ise bir diğer önemli 5G uygulamasıdır. Trafik kazalarının önemli bir kısmı, kullanıcı hatasından kaynaklanmaktadır. Küçük çaplı maddi kazalarda bile yaşanan trafik sıkışıklığı, saatlerce yolun kapalı kalmasına sebep olmakta ve önemli maddi kayıplara neden olmaktadır. Sürücüsüz araçlar gelişmiş sensör ve kamera (LIDAR vb.) teknolojisi ile etrafını tarayarak nesneleri tespit eder ve olası gelecek hareketlerini öngören algoritmalar ile en güvenli ve ekonomik aksiyonu alır. Sürücüsüz araçlar, birbirine daha yakın hareket ederek konvoy sisteminde öndeki aracın yarattığı hava boşluğundan faydalanarak önemli oranda yakıt tasarrufu elde edebilir. Tüm araçların koordine bir şekilde karar vermesi ile ivmelenme hareketlerine olan gereklilik azalır. Bununla birlikte bu kadar çok bilginin hesaplanması, çok büyük verilerin incelenmesini ve iletilmesini gerekli kılacaktır. 5G çalışmalarının, sürücüsüz araçların iletişimi konusunda özelleşmiş çözümler sunması gerekmektedir. Bu konuda dünyada standartlaşma çalışmaları başlamıştır. Yapay zekânın sürücüsüz araçları yönetmesi hususunda oluşturulan etik kurullar, otonom sürüş kurallarını belirlemeye ve standardize etmeye çalışmaktadır. Kazanın kaçınılmaz olduğu durumda kazanın etkisini azaltacak ya da kazanın şeklini değiştirecek kararlar alacak yapay zekânın belli kurallara bağlı olması gerekmektedir. Sürücüsüz araçların trafikte dolaşmasıyla trafik kurallarının ihlali gibi problemler de ortadan kalkabilecektir. Bunlara ek olarak uzaktan sürüş, 5G’nin gecikmesiz ve aşırı güvenli teknolojilerini bekleyen önemli bir kullanım olacaktır. Araçların, araçların içinde olmayan tele-sürücüler tarafından kullanılmasıyla endüstri makinalarından normal bireysel araçlara kadar birçok yerde hayatın işleyişi ve iş gücünün organizasyonu değişecektir.

Görüldüğü gibi araç endüstrisi giderek daha fazla aracın internete bağlanması sebebiyle kilit dönüşümlere girmiştir. Karışık yol durumları ve otonom hâle getirilmiş cihazlar sebebiyle, sürücüsüz araçlar kendi kendine karar vermek yerine merkezi karar vermek amacıyla sadece kendi sensörleriyle değil, diğer araçların da sensörleriyle iletişim kurmak zorundadır. Bu teknolojiler şu anki kablosuz iletişim teknolojilerinin üstünde, kısa sürede karşı tarafa güvenilir bir şekilde veri ulaştırma ihtiyacı sebebiyle kritik değişiklikler gerektirmektedir. 5G, mobil teknolojilerde, azaltılmış gecikme, arttırılmış güvenilirlik, daha yüksek veri aktarımı, yüksek hareketlilik ve yoğunluk durumlarında performans iyileştirmeleri getirecektir. Böylece otonom sürüş, konvoy oluşturma ve uzaktan sürüş gibi yeni kullanımlar başlayacaktır.